betoging Parijs, 27 januari

Enkele weken na de grote Parijse manifestatie tegen het homohuwelijk volgde op zondag 27 januari de pro-betoging, zij het wel met een beperktere opkomst. Waarom die lager lag valt enigszins te verklaren, zoals het opiniestuk van De Morgen dat ook stelde. Tussen die 125.000 en meer betogers bevond zich ook de - in onze ogen - opmerkelijke aanwezigheid van vrijmetselaars, die met kraag- en borstlinten geen twijfel over hun - ahum - 'geaardheid' lieten verstaan. Meer nog, de Grande Loge Mixte Universelle verscheen er zelfs met een spandoek. De GLMU, ontstaan in de jaren 1970 uit een afsplitsing van het Franse Le Droit Humain, had haar leden opgeroepen om mee te betogen, zowel in Parijs op zondag als in Lyon op zaterdag 26 januari. Op haar website staan enkele sfeerbeelden. Eerder al had de GLMU met een persbericht kenbaar gemaakt dat het huwelijk voor iedereen open moest staan. Naast de gemengde vrijmetselarij waren eveneens vertegenwoordigers van andere Franse Obediënties aanwezig. Het Grootoosten van Frankrijk verspreidde afgelopen vrijdag nog een communiqué aan haar leden dat het hen vrij stond om mee op te stappen, al dan niet met hun meesterlinten. Een van de manifestanten was, niet geheel onverwacht, Olivia Chaumont, die als transseksueel danig wat opschudding veroorzaakte in het mannenbastion van de GODF.

Een korte impressie, met foto's, staat op de 'maçonnieke' blog van L'Express. Echt wereldschokkend is dit niet: de Franse vrijmetselarij neemt wel vaker actief en zichtbaar deel aan manifestaties.

Nederlands vrijmetselaarserfgoed gedigitaliseerd

Met de website van het Nederlandse Cultureel Maçonniek Centrum 'Prins Frederik' is het vanaf heden mogelijk om ruim 14.000 afbeeldingen in een behoorlijk goede resolutie te bekijken. Wie ze wil in hoogste resolutie wil downloaden voor eigen gebruik of om in een publicatie te laten verschijnen kan dat, na betaling, ook via deze weg doen. Foto's en etsen, afbeeldingen van voorwerpen, gaande van glazen en schootsvellen tot curiosa, werden tussen 2009 en 2012 ingescand in het kader van het project Maçonniek Digitaal Beeldarchief. De link naar de website staat hier.

Studiedag doctoraatsstudenten

Op woensdag 27 maart organiseren de Vrije Universiteit Brussel, Université Bordeaux III en University College London de tweede editie van de studiedag voor doctorandi, actief in het domein van historisch onderzoek naar vrijmetselarij. De eerste editie vond vorig jaar plaats in het Libary and Museum of Freemasonry in Londen, en was verspreid over twee dagen. Dit jaar is er maar één dag, van 9u00 tot 16u00, in de lokalen van het Belgisch Museum van de Vrijmetselarij in de Brusselse Lakensestraat. Doctorandi krijgen er de gelegenheid om via papers hun eigen onderzoek aan elkaar voor te stellen. Informatie en inschrijvingen via deze link.

Martin Luther King

Typisch voor de Amerikaanse vrijmetselarij is de tweedeling in reguliere Grand Lodges en Prince Hall Grand Lodges. In iedere staat is er telkens een blanke Grand Lodge; daarnaast opereren parallel de zwarte Prince Hall Grand Lodges. In principe erkent de United Grand Lodge of England enkel maar één reguliere grootloge per (nationaal) territorium, maar voor Prince Hall wordt een uitzondering gemaakt. Er zijn er op dit ogenblik 21 erkend. Op 10 na hebben de 51 Amerikaanse Grootloges formele contacten met Prince Hall - wat echter automatisch als expliciete erkenning moet worden beschouwd. Het gegeven van de 'segregatie' tussen blanke en zwarte grootloges is een ingewikkeld fenomeen, waarover wel wat literatuur bestaat. Officieel was Martin Luther King nooit lid van een Prince Hall-loge. Over de 'vrijmetselaar' King bestaat er wel een opmerkelijk verhaal. Na Kings overlijden werd deze door de Grootmeester van de Prince Hall Grootloge van Georgia postuum vrijmetselaar 'verklaard'. Dit gegeven van 'Freemason on sight' is een uitermate zeldzame praktijk. Het bestaat eruit dat iemand, omwille van zijn daden tijdens zijn leven, als 'vrijmetselaar' kan worden beschouwd; in het Frans is er de uitdrukking 'Franc-maçon sans tablier'. 'Freemason on sight' gaat nog een stapje verder: omwille van gezondheidsredenen of omwille van professionele, sociale of militaire verplichtingen kan een kandidaat-vrijmetselaar als ingewijd worden verklaard zonder in persoon het initiatieritueel te hebben ondergaan. Dat gebeurde bijvoorbeeld met Leopold I, die op de dag van zijn officiële inwijding in Bern aan het vechten was tegen Napoleon in Leipzig. Per communicatie - lees: per post - werd aan hem later zijn inwijding meegedeeld. In het geval van Martin Luther King is het zeldzaamheid nog groter omdat de man al dood was. Eigenlijk is het 'bij verstek inwijden' enkel maar van toepassing wanneer een kandidaat al de hele voorafgaande procedure had doorlopen en vlak voor het feitelijke initiatie te overlijden kwam. Maar King zelf was helemaal niet in dat stadium. De verklaring door de Georgia Prince Hall Grand Lodge mag bijgevolg enkel maar als symbolisch worden beschouwd, en zegt veel over het aura dat rond Martin Luther King op het moment van zijn dood hing.

lezing Commers, 31 januari

Op donderdag 31 januari geeft Ronald Commers een uiteenzetting over zijn nieuwste boek Overleeft de vrijmetselarij de 21e eeuw - en waarvan ondergetekende eerstdaags een recensie zal schrijven. De organsatie ligt in handen van UPV Brussel en start om 19u30 in het legendarische café Het Goudblommeke in Papier, Cellebroersstraat 55 in Brussel. De toegang is gratis. Mailen naar info@upvkernbrussel.be.

Jef Asselbergh in Reyers Laat

Enkele weken geleden was Jef Asselbergh, huidig Grootmeester van het Grootoosten van België, te gast bij Reyers Laat op Canvas. Het begint zowat een jaarlijkse traditie te worden dat in dat programma weer eens de vrijmetselarij als onderwerp wordt aangehaald - maar waarbij Lieven Van Gils telkens weer dezelfde vragen stelt, genre: wat is het, wat doen ze daar, hoe kom je erbij. Het gesprek begint ongeveer vanaf de 30e minuut. De link staat hier (aflevering 58 van 18 december 2012).

Interview in De Toorts

De Toorts, het driemaandelijks tijdschrift van Vrijzinnig Vilvoorde, heeft in haar januarinummer een interview opgenomen met ondergetekende. Via de website kan het hele nummer worden gedownload, waarin ook een paar fragmenten uit de recente Verhaegen-brochure worden opgenomen.